نظافت پارکت چوبی؛ با چه تمیز کنیم و از چه دوری کنیم

پارکت چوبی را معمولا با استفادهٔ روزمره خراب نمی‌کنند؛ با نظافت اشتباه خراب می‌کنند. تی خیس، بخارشوی و شوینده‌ای که برای سرامیک خریده شده، در چند ماه لاک رویی را کدر می‌کند و آب را به درز تخته‌ها می‌رساند. در این راهنما نظافت پارکت چوبی را از روال روزانه تا لکه‌های سخت مرور می‌کنیم.

اول بدانید سطح پارکت شما لاک است یا روغن

شوینده و روش تمیزکردن به پوشش رویی بستگی دارد، نه به خود چوب. بیشتر پارکت‌های چوبی در ایران لاک‌خورده (پلی‌اورتان) هستند: سطحی کمی براق که آب روی آن دانه‌دانه می‌ماند. پارکت روغنی یا روغن‌واکسی ظاهری مات و طبیعی دارد و قطرهٔ آب پس از چند دقیقه کمی در آن فرو می‌رود.

پارکت لاک‌خورده: شویندهٔ مخصوص کف چوبی لاک‌خورده با pH نزدیک به خنثی؛ بدون واکس و بدون روغن.
پارکت روغنی: در اروپا، به‌ویژه آلمان، برای این پارکت‌ها «صابون کف چوبی» (Holzbodenseife) به کار می‌رود که هم تمیز می‌کند و هم لایهٔ نازکی روغن به چوب برمی‌گرداند. شویندهٔ معمولی لاک روی این سطح، روغن را به‌تدریج می‌شوید.
پارکت لمینت یا روکش‌دار: به آب حساس‌تر از هر دوست؛ رطوبت در درزها مغز فشرده را باد می‌کند.

روال درست: جاروی خشک، بعد تی کمی نم‌دار

دشمن اصلی لاک پارکت شن و خاک ریز است؛ زیر کفش مثل سمباده عمل می‌کند. پس هر روز یا یک روز در میان، جاروبرقی با سر برس نرم (نه چرخ سخت) یا تی خشک میکروفایبر بکشید. هفته‌ای یک بار تی میکروفایبر کاملا چلانده با شویندهٔ مناسب کافی است؛ معیار ساده است: سطح باید ظرف یک یا دو دقیقه خشک شود. اگر رد آب روی کف می‌ماند، تی بیش از حد خیس است.

در اقلیم خشک اصفهان و بیشتر شهرهای مرکزی، هوای خانه در زمستان با بخاری و شوفاژ خشک‌تر هم می‌شود و درز تخته‌ها کمی باز می‌شود. آب اضافه در همین فصل راحت‌تر به درزها راه پیدا می‌کند؛ دربارهٔ این رفتار فصلی در مطلب درز انبساط پارکت بیشتر نوشته‌ایم.

نمای نزدیک از تخته‌های پارکت بلوط با لکهٔ سفید آب و لبه‌های کمی برآمده در کنار بخشی سالم با لاک مات و یک دستمال میکروفایبر — لکهٔ سفید و لبه‌های برآمده نشانهٔ آبی است که زیادی روی کف مانده است.

از چه چیزهایی دوری کنید

بخارشوی: گرما و بخار به درزها نفوذ می‌کند و هم لاک را کدر می‌کند هم لبهٔ تخته را بالا می‌آورد. بیشتر سازندگان کف چوبی استفاده از آن را رد می‌کنند.
سرکه، آمونیاک و سفیدکننده: اسیدی یا قلیایی تندند و لاک را به‌مرور مات می‌کنند.
واکس و براق‌کننده‌های روغنی روی لاک: لایه‌ای چسبناک می‌سازند که خاک می‌گیرد و بعدها لاک‌زنی دوباره را سخت می‌کند.
سطل آب و تی نخی خیس: بیشترین آسیب پارکت از همین است.

پارکت را خشک تمیز کنید و نم‌دار پاک کنید؛ هرگز خیس.

برای لکه‌های خاص: لکهٔ چای و نوشیدنی را فورا با دستمال نم‌دار بردارید؛ رد لاستیک کفش با پاک‌کن نرم یا دستمال میکروفایبر خشک می‌رود؛ چربی با کمی شویندهٔ مخصوص پارکت روی دستمال، نه مستقیم روی کف. نمد زیر پایهٔ صندلی و مبل و یک پادری خوب پشت در، از هر شوینده‌ای مؤثرتر است. اگر لاک جایی کدر شده و با نظافت برنمی‌گردد، احتمالا وقت سمبادهٔ موضعی و لاک دوباره است.