نمای چوبی با فاصلهٔ تهویه؛ راز دوامی که کمتر دیده می‌شود
خیلی از نماهای چوبی چند سال بعد از نصب شروع به تاببرداشتن و پوسیدن میکنند، نه بهخاطر چوب بد بلکه نبود یک فاصلهٔ کوچک تهویه پشت آن.
نصب نمای چوبی ساختمان؛ زیرسازی، پیچ و اتصالی که دوام بیاورد
نمای چوبی بیشتر از جنس چوب، از زیرسازی و پیچ و فاصله‌ها آسیب می‌بیند. نکته‌های اجرایی نصب نمای چوبی را از دوبل تا پیچ استیل یک‌جا ببینید.
بیشتر نماهای چوبی‌ای که زود سیاه، ترک‌خورده یا تاب‌دار می‌شوند، از چوب بد شکایت ندارند؛ از نصب نمای چوبی اشتباه رنج می‌برند. پیچ زنگ‌زن، تختهٔ چسبیده به دیوار و بی‌فاصله، یا زیرسازی بی‌حساب، در یکی دو تابستان خودش را نشان می‌دهد. در این مطلب ترتیب درست اجرا را از دیوار تا آخرین پیچ مرور می‌کنیم.
زیرسازی: نما روی دیوار نمی‌چسبد، روی دوبل می‌نشیند
تختهٔ نما مستقیم به دیوار پیچ نمی‌شود. اول روی دیوار دوبل یا تراشهٔ زیرسازی (چوبی مقاوم‌شده یا پروفیل فلزی گالوانیزه) نصب می‌شود و تخته‌ها روی آن. این لایه سه کار می‌کند: سطح ناصاف دیوار را تراز می‌کند، بار نما را منتقل می‌کند و پشت تخته‌ها فاصلهٔ هوا می‌سازد تا رطوبت بیرون برود. راهنماهای آلمانی برای این فاصله معمولا دست‌کم ۲ سانتی‌متر می‌خواهند؛ چرایی‌اش را در مطلب نمای چوبی با فاصلهٔ تهویه نوشته‌ایم.
- جهت دوبل عمود جهت تخته‌هاست: برای نمای افقی، دوبل‌ها عمودی‌اند تا آب از پشت پایین برود. برای نمای عمودی، دوبل دولایه (افقی روی عمودی) لازم است تا راه هوا بسته نشود.
- فاصلهٔ دوبل‌ها: در راهنماهای اروپایی معمولا حدود ۴۰ تا ۶۰ سانتی‌متر است و به ضخامت تخته بستگی دارد؛ تختهٔ نازک‌تر، فاصلهٔ کمتر.
- بالا و پایین نما باز بماند: ورودی هوا پایین و خروجی آن بالا، با توری ضد حشره، نه بسته با ملات یا درزگیر.
پیچ و میخ: جنس اتصال از جنس چوب مهم‌تر است
چوب‌هایی مثل بلوط، و ترمووود بسیاری از گونه‌ها، با آهن معمولی واکنش می‌دهند و دور پیچ لکهٔ سیاه یا شره‌های تیره می‌سازند که پاک نمی‌شود. برای همین در نما فقط پیچ استیل ضدزنگ به کار می‌رود؛ پیچ گالوانیزهٔ ارزان پس از مدتی پوسته می‌اندازد و همان لکه را می‌دهد. چند قاعدهٔ اجرایی:
- پیش‌سوراخ به‌ویژه نزدیک سر تخته؛ ترمووود از چوب خام شکننده‌تر است و بی‌پیش‌سوراخ از سر ترک برمی‌دارد.
- سر پیچ هم‌سطح، نه فرورفته؛ فرورفتگی جای ماندن آب است.
- درز بین تخته‌ها چند میلی‌متر، تا تخته در تابستان و زمستان جای حرکت داشته باشد.
- گیره‌های پنهان ظاهر تمیزتری می‌دهند ولی همه‌شان برای نمای عمودی و بادگیر مناسب نیستند؛ دستور سازنده را ببینید.
سر تخته، گوشه‌ها و پای نما
آب از سر تخته (مقطع عرضی الیاف) چند برابر رویه جذب می‌شود. هر سر تخته‌ای که بریده می‌شود باید همان‌جا رنگ یا روغن سر بخورد. پایین نما دست‌کم چند سانتی‌متر بالاتر از زمین یا کف بالکن تمام شود تا آب پاشیده به آن نرسد. گوشه‌ها را با پروفیل گوشه یا اتصال هم‌پوشان ببندید، نه با درزگیر سیلیکونی که چند سال بعد جدا می‌شود.
نمای چوبی را پیچ و هوا نگه می‌دارند، نه فقط چوب.
در اقلیم آفتابی اصفهان و بیشتر شهرهای مرکزی، تابش تند و اختلاف دمای شب و روز حرکت تخته را بیشتر می‌کند؛ پس درزها و پیش‌سوراخ‌ها در اینجا جدی‌تر از اروپای مرطوب‌اند. برای انتخاب طرح چیدمان انواع الگوهای نمای چوبی را ببینید و برای پس از نصب، برنامهٔ نگهداری نمای چوبی را.
منابع
بخوانید
نگهداری نمای چوبی؛ چند سال یک‌بار باید رنگ یا روغن زد؟
نمای چوبی بدون نگهداری دورهای زودتر از عمر واقعیاش رنگ میبازد و ترک میخورد؛ نشانهها و زمانبندی درست رنگ و روغن را اینجا بخوانید.
انواع نمای چوبی ساختمان؛ افقی، عمودی یا ترکیبی؟
الگوی نصب تخته‌های نمای چوبی فقط ظاهر نیست؛ روی رفتار آب، نگهداری و حتی حس اندازهٔ نما اثر می‌گذارد.