چرا درب چوبی تاب برمی‌دارد و چطور جلویش را بگیریم؟

درب چوبی که تازه نصب شده و صاف بود، بعد از یک فصل کج می‌شود و لای چارچوب گیر می‌کند. مقصر معمولا خود چوب نیست؛ رطوبتی است که دو طرف درب را یکسان نمی‌بیند.

ریشهٔ مسئله چیست

چوب همیشه رطوبت هوای اطرافش را جذب یا رها می‌کند، و این کار باعث تغییر کوچک در ابعاد آن می‌شود. تا اینجا طبیعی است. مشکل وقتی شروع می‌شود که دو رویهٔ درب در شرایط متفاوت باشند: مثلا یک طرف رو به حیاط و آفتاب مستقیم، طرف دیگر رو به راهروی تاریک و مرطوب. رویهٔ خشک‌تر جمع می‌شود، رویهٔ مرطوب‌تر باز می‌ماند، و نتیجه یک تاب یک‌طرفه است که هیچ لولایی آن را جبران نمی‌کند.

• پوشش‌نخوردن یک طرف درب؛ اجراکار برای صرفه‌جویی فقط رویهٔ دیده‌شده را رنگ می‌زند.
• نصب در فصل مرطوب بدون زمان کافی برای تعادل رطوبتی چوب پیش از رنگ نهایی.
• اختلاف شدید دما و رطوبت دو طرف — یک طرف رو به حمام بخاردار، طرف دیگر رو به راهرو خشک.
• چوب با رطوبت کارخانه‌ای نامناسب که هنوز کاملا خشک نشده به کارگاه رسیده.

چطور جلویش را بگیریم

راه‌حل قطعی، پوشش‌دادن هر شش وجه درب پیش از نصب است، بدون استثنا — حتی وجه‌هایی که دیده نمی‌شوند. علاوه بر آن، درب باید پیش از رنگ نهایی چند روز در همان فضایی که قرار است نصب شود بماند تا با رطوبت محیط تعادل پیدا کند؛ به این کار در نجاری «تعادل رطوبتی» می‌گویند و نادیده گرفتنش شایع‌ترین دلیل تاب‌برداشتن دیرهنگام است.

درب تاب برنمی‌دارد چون بد است؛ تاب برمی‌دارد چون یک طرفش را فراموش کرده‌ایم.

وقتی درب از قبل تاب برداشته

اگر تاب کم است (چند میلی‌متر)، گاهی با اصلاح لولا و متعادل‌کردن پوشش دو طرف قابل جبران است. اگر تاب زیاد است یا هسته‌ای که زیر روکش قرار دارد خودش تاب برداشته، تنها راه واقعی ساخت دوباره است؛ صاف‌کردن موقتی چند ماه دیگر همان مشکل را برمی‌گرداند.

یک قاعدهٔ ساده برای نگه‌داری روزمره: هر دو طرف درب باید طی سال یک‌بار رنگ یا پوشش را چک شوند، نه فقط طرفی که دیده می‌شود. همین یک عادت، عمر درب را چند سال بیشتر می‌کند و از هزینهٔ ساخت دوباره جلوگیری می‌کند.